Kurban, kurban bayramı günlerinde ibadet niyetiyle belli hayvanlardan birini keserek yapılan bir ibadettir. Kurban, Allah Tealâ’nın ihsan buyurduÄŸu varlığa bir teÅŸekkürdür.

Kurban ibadeti İslâmiyetten önce de vardı

Cenab-ı Hakk’ın dostu olma ÅŸerefiyle ÅŸereflenmiÅŸ bir peygamber olan Ä°brahim (a.s.) bir adakta bulunmuÅŸ, bir oÄŸlu olduÄŸu takdirde onu Allah’a kurban edeceÄŸini adamıştı. Aradan geçen zaman içerisinde oÄŸulları olmuÅŸ ama o, adağını nasılsa unutmuÅŸtu. Rüyada oÄŸlunu kurban ediyor görmüş ve irkilmiÅŸti. Hz. Ä°brahim bu rüyayı üç ayrı gece görmüştür. Peygamberlerin rüyası vahiy olduÄŸu gibi onlar tarafından yapılan tabirleri de vahiydir. Ä°brahim a.s. da rüyasını, oÄŸlunu kurban etmesi gerektiÄŸi ÅŸeklinde tabir etmiÅŸ ve böylece bu tabir de vahiy olmuÅŸtur. Artık Hz. Ä°brahim’in bu vahyi yerine getirmesi gerekiyordu.

Elbette bu çok zordu ama Allah’tan aldığı vahye uymaması daha zordu. Ä°brahim a.s büyük bir imtihan karşısında olduÄŸunu anladı. Hiç tereddüt etmeden Allah’a teslim oldu ve durumu oÄŸlu Ä°smail aleyhi’s-selâm’a açmaya karar verdi.

Åžimdi konu ile ilgili olarak Kur’an-ı Kerim’in açıklamalarını dinleyelim: Allah Teala buyuruyor:

“Ä°brahim ‘Ey Rabbim, bana iyilerden (bir oÄŸul) ihsan et’ dedi. Biz de kendisine yumuÅŸak huylu bir oÄŸul müjdeledik. OÄŸlu yanında koÅŸacak çaÄŸa gelince, ‘Ey oÄŸlum, ben seni rüyamda boÄŸazladığımı gôrüyorum, bir düşün, ne dersin ?’ dedi. (Ä°smail) Babacığım, sana ne emrolunuyorsa yap. Ä°nÅŸaallah beni sabredenlerden bulacaksın.’ dedi. Her ikisi de Allah’a teslim oldular (Allah’ın emrine boyun eÄŸdiler). Ä°brahim, oÄŸlunu ÅŸakağı üzerine yatırdı. Biz de ona şöyle seslendik: ‘Ey Ä°brahim, rüyana gerçekten sadakat gösterdin, şüphesiz ki bu apaçık bir imtihandı.’ Dedik ve ona (Ä°smail’e karşılık ) büyük bir kurbanlık fidye verdik. Kendisine sonradan gelenler için de iyi bir nam bıraktık. Selam olsun Ä°brahim’e. Ä°ÅŸte biz iyilik yapanları böyle ödüllendiririz. Çünkü 0, bizim mümin kullarımızdandır.” (1)
Görülüyor ki, Kur’an da Hz. Ä°brahim’in gördüğü rüyanın vahiy olduÄŸunu teyit etmiÅŸtir. Çünkü Cenâb-ı Hak kendisine seslenirken: “Ey Ä°brahim, gördüğün rüyaya gerçekten sadakat gösterdin.” buyurmuÅŸtur.
Ä°brahim a.s, Allah’ın emrine boyun eÄŸerek oÄŸlunu kurban etmek üzere ÅŸakağı üzerine yatırınca Cenab-ı Hak, Ä°smail’in yerine bir koyun kurban etmesini emretmiÅŸtir. Bu, Allah’ın insanlığa büyük bir lütfudur. Allah, insanları Hz. Ä°brahim’in aracılığı ile insanı kurban etmekten korumuÅŸ olmasaydı muhtemelen insanlar, insan kurban etme, gibi korkunç bir geleneÄŸe sahip olabilirdi ve insanları bu korkunç gelenekten kimse de kurtaramazdı.